Cha�n tha�nh ca�m �n cha �o� Xua�n Que� �a� cho phe�p chu�ng con �a�ng ta�i ta�i lie�u na�y �e� giu�p �ch cho ca�c Ca tr���ng kha�p n��i...

Pha�n I : Phu�ng vu� ca ha�t trong Tha�nh le�

Ca ha�t la� mo�t nhu ca�u ca�n thie�t va� ch�nh �a�ng trong tha�nh le�. Th���ng co� le� la� ha�t. Ha�t nhie�u hay �t la� tu�y ca�p ba�c cu�a le�. Hua�n th� De musica in sacra liturgia (Ve� a�m nha�c trong phu�ng vu� nga�y 5.3.1967) t�� so� 27-31 vie�t: "Khi c�� ha�nh tha�nh le� co� gia�o da�n tham d��, nha�t la� nh��ng nga�y Chu�a nha�t va� nga�y le�, ne�n he�t s��c coi tro�ng h�nh th��c le� ha�t h�n, du� c�� ha�nh nhie�u la�n trong cu�ng mo�t nga�y. Pha�i pha�n bie�t le� tro�ng, le� ha�t va� le� �o�c nh� �a� a�n ��nh trong hua�n th� na�m 1958 so� 3, chie�u theo ca�c lua�t phu�ng vu� hie�n ha�nh. Tuy nhie�n, v� ly� do l��i �ch mu�c vu�, co� the� �e� ra nh��ng ca�p ba�c tham gia le� ha�t, ngo� ha�u t�� nay ve� sau, mo�i co�ng �oa�n, tu�y ph��ng tie�n sa�n co�, de� da�ng c�� ha�nh tha�nh le� tro�ng the� h�n nh�� ca ha�t.

Ca�ch s�� du�ng ca�c ca�p ba�c tham gia ����c qui ��nh nh� sau. Ba�c nha�t co� the� du�ng rie�ng mo�t m�nh, ba�c hai va� ba�c ba ch� ����c du�ng ta�t ca� hay mo�t pha�n chung v��i ba�c nha�t. Nh� va�y, ca�c t�n h��u se� luo�n luo�n ����c khuye�n kh�ch d�� pha�n ca ha�t mo�t ca�ch �a�y �u�.

a. Ba�c nha�t go�m co� :

  • Trong nghi th��c nha�p le� :

- L��i cha�o cu�a linh mu�c va� l��i �a�p cu�a gia�o da�n

- L��i nguye�n

  • * Trong pha�n phu�ng vu� L��i Chu�a

- Ca�c ca�u tung ho� Tin M��ng

  • * Trong pha�n phu�ng vu� Tha�nh The�

- L��i nguye�n tie�n le�

- Kinh Tie�n tu�ng v��i nh��ng ca�u �o�i �a�p va� Kinh Tha�nh Tha�nh Tha�nh

- L��i ca tu�ng ke�t Kinh Ta� �n

- Kinh La�y Cha v��i l��i nha�n nhu� va� l��i ca�u nguye�n tie�p

- L��i chu�c b�nh an

- L��i nguye�n hie�p le�

- Nh��ng co�ng th��c ke�t le�

b. Ba�c hai go�m :

  • Kinh Xin Chu�a th��ng xo�t, Kinh Vinh danh va� La�y Chie�n Thie�n Chu�a
  • Kinh Tin k�nh
  • L��i nguye�n gia�o da�n

c. Ba�c ba go�m :

  • Nh��ng ba�i ha�t lu�c nha�p le� va� r���c le�
  • Ba�i ha�t sau ba�i C��u ���c hoa�c Tha�nh th� Ha-le�-lui-a tr���c khi �o�c TinM��ng
  • Ba�i ha�t tie�n le� –
  • Ca�c ba�i �o�c sa�ch tha�nh, tr�� khi tha�y ne�n �o�c h�n la� ha�t.

Ta�i mo�t va�i n�i ����c �a�c quye�n, ng���i ta th���ng du�ng nh��ng ba�i ha�t kha�c thay the� ca�c ba�i ca nha�p le�, tie�n le� va� hie�p le� trong sa�ch Graduale. Co� the� gi�� nh� the� tu�y pha�n quye�t cu�a �a�ng Ba�n quye�n ��a ph��ng, mie�n la� nh��ng ba�i ha�t �o� h��p v��i ca�c pha�n trong tha�nh le� va� nga�y le� cu�ng nh� mu�a phu�ng vu�. Tha�m quye�n ��a ph��ng pha�i phe� chua�n l��i ca trong nh��ng ba�i ha�t �o�.

Co�ng �oa�n t�n h��u ne�n he�t s��c tham gia pha�n rie�ng le�. �ie�u a�y co� the� th��c hie�n ����c, nha�t la� khi co� nh��ng �ie�p khu�c de� ha�t va� nh��ng h�nh th��c a�m nha�c th�ch h��p.

Nh� va�y, qua ma�y so� v��a tr�ch da�n trong Hua�n th� A�m nha�c trong phu�ng vu�, �a� ro� la� Ho�i tha�nh khuye�n kh�ch vie�c ca ha�t trong tha�nh le� va� �a�t ra nh��ng ca�p ba�c va� lua�t le� trong va�n �e� na�y. S�� d� nh� the� v� ca ha�t trong tha�nh le� la� mo�t va�n �e� thuo�c phu�ng vu�. Ma� phu�ng vu� la� vie�c th�� ph���ng co� nh��ng lua�t rie�ng ����c qui ��nh cho nh��ng ng���i co� bo�n pha�n pha�i thi ha�nh. B��i va�y kho�ng la� g� khi co� nhie�u ng���i, va� ngay ca� linh mu�c n��a, cho ra�ng ha�t x���ng trong nha� th�� theo lua�t cu�a Ho�i tha�nh nga�t nghe�o va� cha�t che� qua�. Cu�ng �u�ng tho�i ! Nh�ng ne�u suy ngh� the�m va� hie�u cho ky� th� kho�ng pha�i nh� va�y, v� phu�ng vu� ca ha�t co� mo�t ch��c na�ng ra�t cao quy� la� to�n vinh Thie�n Chu�a va� tha�nh ho�a ta�m ho�n ca�c t�n h��u. Ch��c na�ng na�y la�i ra�t �o�i ho�i, �o�i ho�i do�ng nha�c pha�i co� nghe� thua�t, l��i ca va� phong ca�ch die�n �a�t pha�i tha�nh thie�n, ba�i ca pha�i ����c co�ng nha�n la� hay �� mo�i th��i va� kha�p n�i. Nh��ng ai nghie�n c��u hay theo do�i phu�ng vu� ca ha�t mo�t chu�t, th� kho�ng co�n xa la� g� v��i nh��ng �o�i ho�i na�y ����c co� �o�ng trong tie�ng la-tinh qua nh��ng ch�� bonitas formae, sanctitas va� universalitas.

Ng���i ta la�i co�n no�i ra�ng Co�ng �o�ng Va-ti-ca-no� II ra�t c��i m�� pho�ng khoa�ng ve� nhie�u ma�t. The� ma� ma�y o�ng trong Ban Tha�nh nha�c gia�o pha�n tha�nh pho� Ho� Ch� Minh ma� tr���ng ban la� mo�t linh mu�c do�ng sa�p s��a �e�n tuo�i "co� lai hy", ca�c tha�nh vie�n kha�c pha�n �o�ng la� nh��ng ng���i ���ng tuo�i, ba�t pha�i theo nh��ng lua�t cu�, cho ra ���i nh��ng ba�i ha�t nghe buo�n thiu tre�n ba�o Ha�t le�n m��ng Chu�a, to� ch��c nh��ng buo�i ha�t tha�nh ca tuy co� quy mo� va� v� �a�i va�o nh��ng d�p le� Gia�ng sinh ha�ng na�m �� nha� th�� ���c Ba�, nh�ng �o� la� nh��ng buo�i ha�t da�nh cho ng���i gia� qua� nghie�m tu�c... Tha�nh ra, pha�n �o�ng ng���i ta va�n co�n xa Ban Tha�nh nha�c ; nh��ng chu� tr��ng va� hoa�t �o�ng cu�a Ban kho�ng ����c ng���i ta bie�t �e�n hay muo�n bie�t �e�n. Pha�i chi nh��ng ng���i ngh� va� no�i nh� the� �a� co� d�p d�� mo�t buo�i ha�t kinh chie�u ha�ng nga�y �� nha� th�� Notre Dame de Paris gi��a nh��ng ng���i t��i tham d�� va� ban ha�t rie�ng cu�a nha� th�� na�y go�i la� Ma�trise de la Cathe�drale ; pha�i chi nh��ng ng���i �o� cu�ng �a� �o�c ca�c ta�p ch� ve� phu�ng vu� va� tha�nh nha�c soa�n sau Co�ng �o�ng Va-ti-ca-no� II nh� Notitiae, Ce�le�brer, Maison-Dieu, Eglise qui chante, Choristes, Ancoli, Signes d’aujourd’hui, Signes Musique v.v... Pha�i chi nh��ng ng���i �o� cu�ng d�� le� va� nghe ha�t trong nha� th�� �� nh��ng n���c ngoa�i be�n A�u My�, hay ca�c buo�i ha�t ca�u nguye�n cu�a nh��ng ng���i tre� �� kha�p n�i tre�n the� gi��i tu� ho�p trong nha� th�� ho�a gia�i �� Taize�, mo�t la�ng nho� ga�n t�nh Ma�con be�n Pha�p, ����c thu la�i trong ba cuo�n cassette �e� la� Come worship the Lord, Jubilate Deo, Cantate Domino, th� ho� se� tha�y ra�ng phu�ng vu� ca ha�t cu�a Ho�i tha�nh kho�ng thay �o�i bao nhie�u so v��i tr���c kia, tr�� khi ����c ha�t ba�ng tie�ng ba�n quo�c thay tie�ng la-tinh, ����c du�ng nha�c cu� ro�ng ra�i h�n v��i nh��ng �ie�u kie�n ro� re�t. Ngay nh� trong mo�t ta�i lie�u tha�nh nha�c nga�y 5.11.1987 ve� va�n �e� ho�a nha�c trong nha� th�� va�n co�n nh��ng �ie�u nh� sau :

*" Nha�c co�ng va� th�nh gia� pha�i a�n ma�c va� �i ���ng cho x��ng h��p v��i n�i thie�ng tha�nh.

* Ca�c nha�c s� va� ca s� pha�i tra�nh chie�m cung tha�nh. Pha�i he�t s��c to� lo�ng to�n k�nh ba�n th��, gia�ng �a�i va� ghe� cu�a v� chu� to�a.

*Pha�i ca�t M�nh Tha�nh Chu�a �i n�i kha�c.

*Pha�i co� l��i gi��i thie�u tr�nh ba�y nha�c pha�m sa�p tr�nh die�n kho�ng nguye�n ve� ph��ng die�n l�ch s�� nghe� thua�t ma� tho�i, nh�ng co�n ve� ph��ng die�n ta�m linh n��a, �e� th�nh gia� co� the� hie�u ky� h�n va� tham d�� tha�m th�a h�n."

Xem �a�y, x�a cu�ng nh� nay, Ho�i tha�nh luo�n co� nh��ng lua�t le� ve� phu�ng vu� ca ha�t. Du� c��i m�� hay th�ch nghi, Ho�i tha�nh va�n �a�t va�n �e� �a�n ha�t va�o �u�ng v� tr� va� gia� tr� cu�a no�, nh� tha�y bie�u lo� trong tho�ng �ie�p g��i ca�c nghe� s� nga�y 8.12.1965 d���i �a�y :

"Ne�u �a�t tha�nh nha�c hay nha�c �a�o va�o �u�ng v� tr� va� gia� tr� cu�a no�, ca�c nha�c s� Ki-to� gia�o va� ca�c tha�nh vie�n trong ca�c "Scholae cantorum" se� ca�m tha�y ����c an u�i khi theo �uo�i truye�n tho�ng na�y va� co� gi�� cho no� ����c so�ng �o�ng �e� phu�c vu� ���c tin, nh� l��i Co�ng �o�ng Va-ti-ca-no� II m��i go�i : "Ca�c ba�n ���ng t�� cho�i �em ta�i na�ng cu�a m�nh ra �e� phu�c vu� cha�n ly� cu�a Chu�a. The� gi��i chu�ng ta �ang so�ng ca�n pha�i co� ca�i �e�p �e� kho�i r�i va�o tha�t vo�ng. Ca�i �e�p cu�ng nh� cha�n ly� la�m cho lo�ng ng���i vui t��i pha�n kh��i. Va� �ie�u �o�, s�� d� co� ����c cu�ng la� nh�� �� ba�n tay cu�a ca�c ba�n."

Khi no�i �e�n phu�ng vu� ca ha�t la� co� y� no�i rie�ng �e�n vie�c ha�t trong tha�nh le�, trong ca�c gi�� kinh phu�ng vu� hay trong ca�c b� t�ch, v� theo �u�ng ngh�a ch� nh��ng ba�i ha�t du�ng trong ba ��a ha�t na�y m��i go�i la� phu�ng vu�. Ma� v� la� phu�ng vu� ne�n pha�i gi�� nh��ng qui ta�c ve� phu�ng vu�, ngh�a la� l��i trong ca�c ba�i ha�t �o� th���ng pha�i la� l��i Kinh tha�nh hay phu�ng vu�, nh��ng ba�i ha�t pha�i �a�t va�o �u�ng v� tr� va� theo h�nh the� t��ng x��ng nh� �o�i ca, �a�p ca, tha�nh thi, nga�m v�nh, x���ng �a�p, tung ho� v.v... Ve� ca�c h�nh the�, �� Vie�t Nam hie�n nay h�i kho� v� pha�n �o�ng m��i ch� sa�ng ta�c ca khu�c tho�i co�n ve� ca�c h�nh the� kha�c, hoa�c ch�a co� hoa�c qua� �t. Ve� l��i Kinh tha�nh va� phu�ng vu� cu�ng va�y. Sa�ch le� m��i cho gia�o da�n ch�a co�, trong khi sa�ch le� cu� kho�ng co� �u�, ba�n va�n Kinh tha�nh pha�n Ta�n ���c cu�ng m��i pha�t ha�nh ro�ng ra�i ga�n �a�y tho�i. �a�ng kha�c ca�c nha�c s� quen sa�ng ta�c theo ca�m h��ng ma� �t d��a va�o l��i Kinh tha�nh hay phu�ng vu� �e� vie�t nha�c, v� d��a va�o ba�n va�n, ca�c v� a�y cho la� go� bo� va� kho� hay, �ang khi mo�t trong nh��ng �o�i ho�i ca�n ba�n cu�a nha�c phu�ng vu� la� l��i pha�i la� l��i Chu�a va� khi ha�t le�n pha�i ����c nghe ro�, �o�ng th��i pha�i ����c �a�t �� be�n tre�n nha�c. Co� nha�c s� cho nh� the� la� gie�t che�t nha�c, nh�ng th��c ra nha�c pha�i phu�c vu� l��i trong phu�ng vu�. Ba�i ha�t phu�ng vu�, l��i m��i la� ch�nh, ch�� kho�ng pha�i nha�c, v� va�y ng���i ta m��i ke�u nha�c phu�ng vu� buo�n la� the�. Nh�ng cu�ng tu�y, mo�t nha�c s� ta�i ba va�n co� the� �a�t nha�c va�o mo�t ba�i tha�nh v�nh, mo�t tha�nh thi �a� co� l��i sa�n tuy kho� ma� va�n hay cu�ng nh� mo�t nha� va�n, nha� th� co� ta�i co� the� �a�t l��i va�o mo�t ba�n nha�c vie�t sa�n ma� va�n hay ����c. Co� �ie�u muo�n de�t nha�c va�o l��i Kinh tha�nh phu�ng vu� theo ca�c nh�p �ie�u ta�n th��i ba�y gi�� th� tha�t la� kho� va� kho�ng h��p. �a�ng kha�c theo �HY Villot C��u quo�c vu� khanh trong th� g��i �a�i ho�i Tha�nh nha�c Y� �a�ng tre�n Osservatore romano so� 39 th� pha�i �e� ca�c h�nh th��c nha�c Jazz ra ngoa�i phu�ng vu�, nh� ng���i vie�t : "Pha�i co� ga�ng tra�nh va� ca�m ta�t ca� ca�c loa�i a�m thanh, nha�c kh� co� t�nh the� tu�c, �a�c bie�t nh��ng ba�i ha�t k�ch �o�ng, gay ca�n, ru�m beng, la�m na�o �o�ng khung ca�nh thanh l�ch cu�a nghi th��c phu�ng vu�. Nh��ng th�� nha�c �o� kho�ng the� na�o x��ng h��p v��i mu�c ��ch cao ca� cu�a phu�ng vu� la� tha�nh ho�a con ng���i."

Th���ng ng���i ta ch�a pha�n bie�t ro� tha�nh ca phu�ng vu� v��i tha�nh ca �a�i loa�i, �a�nh ra�ng tha�nh ca hie�n nay bao go�m nhie�u th�� nh� ca khu�c b�nh da�n to�n gia�o, nha�c co� kh��i h��ng va� ta�m t�nh �a�o, nha�c �a a�m h��p x���ng, nha�c phu�ng vu�. Ca�c loa�i nha�c tha�nh ca kha�c co� the� ����c ha�t trong nha� th�� ngoa�i khung ca�nh phu�ng vu� ma� ch�a cha�c �a� ����c ha�t trong tha�nh le�, v� muo�n ����c ha�t trong tha�nh le� th� nh��ng ba�i �o� pha�i h��p v��i phu�ng vu�, ngh�a la� l��i ru�t ra t�� ca�c ba�n va�n Kinh tha�nh va� phu�ng vu�, �a� ����c Ho�i tha�nh cho�n lo�c, la�i pha�i h��p v��i pha�n �oa�n cu�a tha�nh le�, v� du� �em ba�i ha�t ve� ���c Me� hay k�nh ca�c tha�nh ma� ha�t va�o lu�c r���c le� hay sau khi r���c le� la� kho�ng h��p ro�i. Ngoa�i ra ��a nh��ng ba�i ���i �a�t l��i �a�o va�o �e� ha�t trong nha� th�� cu�ng kho�ng ����c, v� nh��ng ba�i �o� kho�ng ����c vie�t ra �e� du�ng trong nha� th��, do �o� hoa�n toa�n xa la� v��i mu�c ��ch th�� ph���ng. Nhie�u n�i �a� ��a va�o ha�t trong nha� th�� ca�c ba�i Wedding, One day, Hymne a� la joie, Uo�ng n���c nh�� nguo�n, �n ngh�a sinh tha�nh, v.v ... Ha�t trong nha� th�� th� cha�c cha�n la� kho�ng ����c ro�i, co� cha�ng la� ha�t ta�i le� gia tie�n �� nha� hay �� ca�c pho�ng le� ho�i cho vui ch�� kho�ng pha�i �� nha� th��.

 

Pha�n II : CA�C BA�N VA�N VA� CA�C BA�I HA�T DU�NG TRONG THA�NH LE�

  1. Ca�c ba�n va�n
  1. Co� ��nh

    Co� hai loa�i ba�n va�n du�ng trong tha�nh le�, mo�t loa�i co� ��nh co�n mo�t loa�i co� the� th�ch nghi, uye�n chuye�n. Loa�i co� ��nh la� l��i va�n trong Kinh Th��ng xo�t, Vinh danh, Tin k�nh, Tha�nh Tha�nh Tha�nh, La�y Chie�n Thie�n Chu�a, L��i tie�n tu�ng, Kinh La�y Cha, Kinh nguye�n Tha�nh The�, ca�c ca�u tung ho� x���ng �a�p. L��i va�n cu�a nh��ng kinh na�y kho�ng ����c thay �o�i ma� pha�i theo ba�n d�ch ch�nh th��c �a� ����c Ho�i �o�ng Gia�m mu�c mo�t n���c hay mo�t mie�n chua�n nha�n va� To�a tha�nh cha�u phe�. Hua�n th� th�� ba so� 3 vie�t : "Rie�ng �o�i v��i nghi th��c tha�nh le�, pha�i �a�c bie�t to�n tro�ng. Trong ca�c ba�n d�ch ch�nh th��c, tuye�t �o�i ca�m thay �o�i ca�c co�ng th��c trong nghi th��c du� v��i ly� do pha�i thay �o�i cho de� de�t nha�c."

  2. Uye�n chuye�n

Nh��ng ba�n va�n na�y kho�ng buo�c pha�i theo sa�t hoa�n toa�n. �o� la� ca�c ba�i ca nha�p le� va� hie�p le�. V� nh��ng ba�n va�n na�y kho�ng nha�m �e� ha�t, ne�n �o�i khi kho�ng tie�n de�t nha�c. V� the� ca�c nha�c s� co� the� thay �o�i na�m ba ch�� hay thay �o�i th�� t��, mie�n la� kho�ng sai y� ngh�a, hoa�c cu�ng co� the� la�y y� �a�t ra mo�t ba�n va�n kha�c hay du�ng mo�t ba�i t��ng ���ng �e� thay the�. Hua�n th� th�� ba so� 3 no�i the�m : "Co� the� du�ng ca�c �o�i ca nha�p le�, hie�p le� la�y trong sa�ch Graduale Romanum hay sa�ch Graduale simplex, sa�ch le� Ro�-ma hay trong ca�c ca mu�c �a� ����c Ho�i �o�ng Gia�m mu�c cha�p nha�n. Khi cho�n ca�c ba�i �e� ha�t trong tha�nh le�, Ho�i �o�ng Gia�m mu�c kho�ng nh��ng pha�i l�u y� xem nh��ng ba�i �o� co� h��p v��i mu�a phu�ng vu�, v��i hoa�n ca�nh c�� ha�nh phu�ng vu� hay kho�ng ma� co�n pha�i l�u y� �e�n nhu ca�u cu�a gia�o da�n s�� du�ng ca�c ba�i ha�t �o� n��a.

Pha�i he�t s��c co� vo� cho da�n chu�ng ha�t, du� d���i nh��ng h�nh th��c m��i th�ch h��p v��i ho�n da�n to�c va� na�o tra�ng cu�a ng���i th��i nay. Ca�c Ho�i �o�ng Gia�m mu�c se� cho la�m mo�t tuye�n ta�p ca�c ba�i ha�t �e� du�ng cho ca�c nho�m rie�ng nh� thanh nie�n hay nhi �o�ng, nh�ng pha�i lie�u sao cho l��i ca, a�m nha�c, nh�p �ie�u va� nha�c kh� phu� h��p v��i ve� trang tro�ng va� tha�nh thie�n cu�a n�i th�� ph���ng va� vie�c th�� ph���ng.

Ma�c du� Ho�i tha�nh kho�ng ga�t ra ngoa�i phu�ng vu� mo�t loa�i tha�nh ca na�o, nh�ng pha�i nha�n ra�ng mo�i th�� a�m nha�c, ba�i ha�t hay nha�c kh� kho�ng pha�i th�� na�o cu�ng th�ch h��p �e� nuo�i d���ng l��i ca�u nguye�n va� die�n ta� ma�u nhie�m Chu�a Ki-to�. V� mu�c ��ch cu�a nh��ng th�� �o� la� ��a ng���i ta t��i cho� th�� ph���ng Chu�a ne�n a�m nha�c pha�i hay, l��i ca pha�i tha�nh thie�n, la�i phu� h��p v��i tinh tha�n phu�ng vu� va� ba�n t�nh cu�a mo�i pha�n trong phu�ng vu�. No�i to�m la�i, ta�t ca� nh��ng th�� �o� kho�ng ����c ga�y ca�n tr�� cho co�ng �oa�n t�ch c��c tham gia phu�ng vu� va� pha�i h���ng lo�ng tr� ng���i ta ve� ca�c ma�u nhie�m �ang c�� ha�nh."

  1. Ca�c ba�i ha�t

Ca�c ba�i ha�t trong tha�nh le� la� ca nha�p le�, bo� le�, da�ng le�, hie�p le� va� ke�t le�. Th���ng trong ca�c nha� th�� cu�a chu�ng ta va�n tha�y la�m nh� the�. Co� �ie�u pha�i no�i la� qua� o�n a�o, ba�i ha�t cho�n l��a kho�ng ����c ky� cho �u�ng v��i tinh tha�n cu�a mu�a phu�ng vu� va� ca�c pha�n �oa�n cu�a tha�nh le�. S�� d� nh� va�y v� nh��ng ng���i lo vie�c ca ha�t ch�a ����c nghe no�i ve� tha�nh le� va� nha�c phu�ng vu� cho �u�, la�i thie�u ca�c ba�i ha�t ����c soa�n �e� ha�t trong nha� th�� cho �u�ng v��i phu�ng vu�, hay co� ma� v� ng���i co� tra�ch nhie�m chie�u theo th� hie�u de� da�i, kho�ng �o�i ho�i, th�ch vui nho�n cu�a ca vie�n, cu�a gi��i tre� ne�n �a�nh bo� qua.

Ro�i co�n �a�n n��a ! Nh��ng ng���i ch�i �a�n trong ca�c nha� th�� hie�n nay ha�u he�t du�ng �a�n �ie�n t��, th���ng m�� a�m l���ng c��c l��n va� ch�i nh��ng �ie�u nha�c ���i �a� la�m sa�n. �e�n nha� th�� trong mo�t khung ca�nh nh� va�y tha�t la� kho� ca�u nguye�n. �ie�u �a�ng nga�i la� pha�n �o�ng t��i nha� th�� trong mo�t quang ca�nh nh� the� : ba�i ha�t th� tu�y tie�n, �a�n tro�ng th� inh o�i ma� kho�ng tha�y va�n �e� hay kho�ng �a�t va�n �e� g� ca� ! Chu�ng ta co� nhie�m vu� gia�o du�c ���c tin ch�� kho�ng pha�i chie�u theo th� hie�u. Ve� �ie�m na�y, ch��ng II trong Quy che� to�ng qua�t sa�ch le� Ro�-ma ve� C� ca�u tha�nh le�, ca�c ye�u to� va� tha�nh pha�n cu�a tha�nh le� t�� trang 21-34, nha�t la� mu�c III ve� T��ng pha�n cu�a tha�nh le� trang 25 co� the� soi sa�ng cho chu�ng ta ra�t nhie�u.

  1. Ca nha�p le�

    Mu�c ��ch cu�a ba�i ca na�y la� m�� �a�u tha�nh le�, ta�o ba�u kh� pha�n kh��i, cho tha�y y� ngh�a cu�a mu�a phu�ng vu� hay nga�y le�. Ly� t���ng la� ca� nha� th�� cu�ng ha�t, nha�t la� khi co� r���c chu� te� ra ha�nh le�. Ne�n cho�n ba�i ha�t pho� tho�ng �e� mo�i ng���i co� the� cu�ng ha�t. Ve� ca�ch ha�t th� co� the� ha�t theo ba ca�ch. Ca�ch th�� nha�t la� ca �oa�n va� co�ng �oa�n ; ca�ch th�� hai la� mo�t x���ng ca vie�n va� co�ng �oa�n ; ca�ch th�� ba la� toa�n the� co�ng �oa�n. Nh�ng th��c te� th� xem ra ng���i ta hay co� tho�i quen �e� cho mo�t m�nh ca �oa�n ha�t.

  2. Kinh Th��ng xo�t

    �a�y la� mo�t ba�i ha�t x�ng tu�ng va� ke�u ca�u lo�ng th��ng xo�t cu�a Chu�a. H�nh th��c x��ng h��p nha�t �e� ha�t kinh na�y la� x���ng �a�p. Mo�t ng���i hay ca �oa�n x���ng ro�i mo�i ng���i trong co�ng �oa�n �a�p la�i. Lo�i x���ng �a�p �� �a�y co� t�nh tung ho�, ne�n pha�i ��n s� de� ha�t.

  3. Kinh Vinh danh

    Ba�n cha�t cu�a ba�i na�y la� ca tu�ng vinh quang Chu�a Ba Ngo�i. �a�y la� mo�t ba�i tha�nh thi ba�ng va�n xuo�i co� nh�p �ie�u, ne�n pha�i ha�t the� na�o �e� bie�u lo� ����c nie�m ha�n hoan va� mo�i �o�ng ta�m cu�a nh��ng ng���i tham d��. V� the� co� the� ha�t chung v��i nhau hay chia la�m hai be�n lua�n phie�n nhau, gi��a ca �oa�n v��i co�ng �oa�n hay gi��a hai be�n co�ng �oa�n v��i nhau.

  4. Tha�nh v�nh �a�p ca

    �a�y la� pha�n ha�t ca�n pha�i �ie�u ch�nh h�n ca�, v� th���ng ca tr���ng cu�ng nh� ca vie�n hay la�y ba�t c�� ba�i na�o ho� th�ch �e� �ie�n va�o cho� na�y, hay cho�n mo�t ba�i ha�t ve� v� tha�nh k�nh nga�y ho�m �o� �e� ha�t �� �a�y. La�m nh� the� cha�ng kha�c g� nh� "o�ng no�i ga�, ba� no�i v�t" va�y, v� Chu�a no�i mo�t ����ng, m�nh �a�p la�i mo�t ne�o. Chu�a no�i trong ba�i �o�c 1. Ho�i tha�nh �a� xem nh��ng ba�i �o� va� t�m ra nh��ng �oa�n tha�nh v�nh t��ng ��ng �a�t trong ba�i �a�p ca. Co� le� khi cho�n ba�i ha�t, ng���i cho�n kho�ng �e� y� �e�n �ie�m na�y. Hie�n nay �a� co� mo�t so� tha�nh v�nh �a�p ca nh� cu�a cha Kim Long, cha Nguye�n H��u Phu� va� ch� Ha�i Trie�u trong tha�nh pho� Ho� Ch� Minh. M��i co� m�nh cha Kim Long la� xua�t ba�n tha�nh ta�p, co�n hai ta�c gia� kia va�n ch�a xua�t ba�n ; ai bie�t th� m���n du�ng tho�i. Hy vo�ng trong t��ng lai se� co� nhie�u tha�nh v�nh �a�p ca ����c vie�t �u�ng theo quy ca�ch �e� du�ng trong phu�ng vu�.

    Ng���i ha�t tha�nh v�nh �a�p ca ne�n ���ng �� gia�ng �a�i quay xuo�ng co�ng �oa�n ha�t ca�c ca�u rie�ng, co�n ca�u �a�p �e� cho ca� nha� th�� ha�t. V� muo�n cho ca� nha� th�� ha�t ne�n ca�c ca�u �a�p pha�i la�m tha�t va�n go�n va� de� ha�t, ch� ca�n ta�p va�i phu�t tr���c le� la� mo�i ng���i co� the� ha�t ����c. Ca�u na�y �a� co� sa�n trong ba�i �a�p ca ; ca�c nha�c s� ch� ca�n de�t nha�c va�o tho�i. Ne�n la�m the� na�o cho ca� nha� th�� ha�t ����c ca�u �a�p, th� ba�u kh� tham d�� se� kha�c ha�n le�n. Trong ta�p ch� Maison - Dieu so� 80 trang 71, cha Jounel vie�t : "Khu�c ca na�y kho�ng ca�n gia�o da�n ha�t ; ho� ch� ca�n ha�t ca�u �a�p tho�i. Mo�t ng���i hay mo�t ca vie�n se� ���ng �� gia�ng �a�i �o�c hay ha�t nh��ng ca�u x���ng, ro�i mo�i ng���i c�� cha�m chu� ngo�i nghe. ���ng la�m g� �e� ho� co� the� pha�n ta�n. To�t nha�t c�� �e� ho� nghe, mo�t ng���i �o�c hay ha�t tho�i."

  5. Da�ng le�

    Co� the� no�i ngoa�i ca�c ba�i ha�t �a� co� ve� ���c Me� ra, ca�c ba�i ca da�ng le� chie�m �a so�. �ie�u na�y cu�ng de� hie�u v� tr���c Co�ng �o�ng Va-ti-ca-no� II ch� co� pha�n na�y la� ����c ha�t nhie�u ba�ng tie�ng ba�n quo�c tho�i, tha�nh ra ca�c nha�c s� ta�p trung sa�ng ta�c va�o �a�y kha� nhie�u. Ba�y gi�� kho�ng co�n buo�c pha�i ha�t ca da�ng le� n��a, Nh�ng nhie�u n�i la�i la�m long tro�ng pha�n na�y qua� �a�ng, na�o la� r���c le� va�t, mu�a ha�t, la�m va�n nghe�. Tha�t la� vui tai vui ma�t, nh�ng kho�ng h��p phu�ng vu�, b��i le� la�m cho ng���i tham d�� b� pha�n ta�n, chu� y� qua� nhie�u va�o pha�n phu� thuo�c kho�ng ca�n thie�t, la�i la�m cho tha�nh le� ma�t qua�n b�nh. Mu�c ��ch ch�nh cu�a vie�c da�ng le� va�t la� la�m cho gia�o da�n y� th��c vai tro� te� le� cu�a ho� tr���c ch��c linh mu�c cu�a gia�o da�n ma� tho�i.

  6. Ba�i Tha�nh Tha�nh Tha�nh

    Ba�i na�y la� mo�t ba�i tung ho� ma�nh me� pha�n kh��i, ����c the� hie�n trong t� the� th�� la�y k�nh ca�n, nha�n ma�nh �a�c bie�t khi ha�t ca�u "Chu�c tu�ng �a�ng nha�n danh Chu�a ma� �e�n"

  7. La�y Chie�n Thie�n Chu�a

    �a�y la� ba�i ha�t cu�a co�ng �oa�n d���i h�nh th��c kinh ca�u, die�n ta� y� ngh�a cu�a nghi th��c be� ba�nh. C�� ch� be� ba�nh co� lie�n he� �e�n cuo�c tho� h�nh cu�a Chu�a Gie�-su. Ng���i nh� ta�m ba�nh ����c be� ra �e� pha�n chia cho mo�i ng���i. S�� hy sinh cu�a Ng���i la� da�nh cho mo�i ng���i, va� ai cu�ng ����c th��a h���ng co�ng �n cu�a vie�c hy sinh na�y.

  8. Ca hie�p le�

    Ba�i ca hie�p le� co� the� �i ke�m v��i vie�c tie�n le�n r���c le�, ba�y to� mo�i da�y hie�p nha�t gi��a nh��ng ng���i r���c le� va� nie�m vui trong ta�m ho�n. Co� the� ha�t �o�i �a�p gi��a ca �oa�n va� co�ng �oa�n, gi��a mo�t x���ng ca vie�n va� co�ng �oa�n hoa�c da�o mo�t ba�i �a�n. Cu�ng kho�ng ca�n pha�i ha�t cho �a�y trong suo�t khoa�ng th��i gian r���c le�. Co� the� co� nh��ng lu�c ye�n la�ng, ro�i mo�t ng���i no�i le�n mo�t va�i ca�u la�y t�� trong ba�i Tin M��ng hay ca�c ba�i sa�ch tha�nh nga�y ho�m �o�. Lu�c na�y ch� ha�t nh��ng ba�i ta� �n, ca tu�ng th�� la�y Chu�a ch�� kho�ng ha�t ve� ���c Me� hay ca�c tha�nh.

  9. Ke�t le�

Trong ca�c nha� th�� �� Vie�t Nam, th���ng sau l��i chu�c b�nh an ke�t le�, va�n co� tho�i quen ha�t mo�t ba�i. Ba�i na�y co� the� bo�, ne�u muo�n, va� thay va�o �o� ba�ng mo�t ba�n �a�n. Co� the� ha�t ve� Chu�a, ���c Me� hay ca�c tha�nh tu�y y�. Hua�n th� A�m nha�c trong phu�ng vu� so� 35 cu�ng no�i �e�n ba�i ha�t na�y khi vie�t : "Trong tha�nh le� �o�c, co� the� ha�t mo�t va�i pha�n th���ng le� hay le� rie�ng. H�n n��a, �o�i khi co� the� ha�t mo�t ba�i kha�c lu�c nha�p le�, tie�n le� va� hie�p le� cu�ng nh� ke�t le� ; tuy nhie�n, ne�u ch� co� t�nh ca�ch h��p tha�nh le� th� ch�a �u�, ma� co�n pha�i h��p v��i ca�c pha�n le�, nga�y le� hay mu�a phu�ng vu�."

Nh�ng v� ca�u "le� �a� xong, chu�c anh ch� em ra ve� b�nh an" la� mo�t ca�u ke�t thu�c va� gia�i ta�n, ne�n pha�i la�m cho ng���i ta tha�y t��i �a�y la� he�t ro�i. V� va�y, ne�u co� ha�t th� kho�ng ne�n ha�t da�i va� la�u. Tuy la� he�t nh�ng m��i he�t �� giai �oa�n c�� ha�nh tho�i, co�n sau �o� la� ke�o da�i trong tinh tha�n va� trong giai �oa�n a�p du�ng. Le� �a� xong, t�n h��u ra ve� b�nh an v��i nh��ng co�ng vie�c ���i th���ng cu�a m�nh, nh�ng la�i �em va�o �o� tinh tha�n va� s��c ma�nh cu�a L��i Chu�a va� Tha�nh The� m�nh �a� la�nh nha�n ����c trong tha�nh le�, �e� giu�p m�nh so�ng vui t��i pha�n kh��i va� nh� ke�o da�i tha�nh le� ra tre�n tra�n gian va�y.

Tre�n �a�y la� mo�t va�i ne�t ve� Phu�ng vu� ca ha�t trong tha�nh le�, d��a va�o ca�c ba�n va�n qui ��nh va� nh��ng ba�n va�n ����c phe�p th�ch nghi cu�ng nh��ng nha�n xe�t va� kinh nghie�m ca� nha�n cu�a ng���i vie�t. Ca�c nha� th�� cu�a chu�ng ta co� vui ve�, so�i no�i, sa�m ua�t ��� be�n ngoa�i tha�t, nh�ng ve� th��c cha�t be�n trong, co� nh��ng �ie�u ca�n pha�i suy ngh� la�i. Ma� mo�t trong nh��ng �ie�u �o� la� co�ng vie�c ha�t x���ng. Ca tr���ng, ca �oa�n kho�ng the� la�m �u�ng, la�m to�t vie�c na�y, ne�u kho�ng ����c ca�c cha s�� h���ng da�n. Thie�t t���ng �o� pha�i la� mo�i ba�n ta�m cu�a nh��ng v� co� tra�ch nhie�m trong va�n �e� na�y.

Lm. �o� Xua�n Que�