Lớp huấn luyện ca trưởng tại Orange County thành công mỹ mãn


VietCatholic News (Thứ Tư 15/9/2004)  Hình Ảnh (slideshow)

GIÁO SƯ NHẠC SĨ PHẠM ĐỨC HUYẾN VÀ LỚP CA TRƯỞNG ORANGE COUNTY

SANTA ANA -- Nhân dịp lễ Labor Day 2004, khoảng 50 anh chị em từ nhiều nơi trên nuớc Mỹ đã tụ họp tại Orange County thuộc miền Nam của tiểu bang California để tham dự một khóa học 3 ngày liên tục, từ sáng sớm mùng 4 đến tối mùng 6 tháng 9, 2004. Có người đến từ Georgia, có người đến từ Arizona và từ California thì rất đông có người đến từ phía Nam như San Diego, có người đến từ miền Bắc như Oakland hay miền Trung như Los Angeles, Riverside, San Bernardino. Có người là Ma-sơ, có người là Linh Mục và cũng có người là giáo dân, có người đã tốt nghiệp đại học Mỹ, có người chỉ là công nhân trong hãng xưởng, có người đã con cháu đầy đàn, có người còn trẻ độc thân, có người trên 70 tuổi, có người mới ngoài 20. Khóa học này là gì mà lôi cuốn được một số người với nhiều khác biệt như thế? Thưa đó là lớp ca trưởng do Nhạc sĩ Phạm Đức Huyến phụ trách, ông cho biết đây là khóa Ca Trưởng thứ 64 và 65 do ông âm thầm hướng dẫn từ suốt 30 năm qua.

Từ năm 1989 đến nay sau khi Nhạc Sư Hải Linh qua đời, đây là lớp ca trưởng đầu tiên được tổ chức một cách quy mô như vậy tại Orange County này. Khóa học do Khối Phụng Vụ Trung Tâm Công Giáo VN Giáo Phận Orange (TTCGVN/GPO) tổ chức qua sự điều hợp của ban Phụng Vụ (anh Nguyễn Đức Kỳ) và ban Thánh Nhạc (NS Cát Minh). Dự tính ban đầu chỉ nhận chừng 25 học viên tham dự nhưng cuối cùng con số học viên đã lên đến 50 và Ban Tổ Chức phải đóng sổ vì không thể đủ phòng ốc và nhân sự để phục vụ. Cũng vì số học viên quá đông nên Ban Tổ Chức đã phải chia thành 2 lớp huấn luyện song song.

THÀNH PHẦN TỔ CHỨC:

Trung Tâm Công Giáo VN, Ô. Ngô Đình Đông, PCT, trách nhiệm tổng quát

Linh mục Nguyễn Văn Tuyên, linh hướng.

Giáo sư Nhạc sĩ Phạm Đức Huyến, hướng dẫn.

Nhạc sĩ Cát Minh, hướng dẫn.

Ca trưởng Hồng Trang, phụ giáo.

Ca trưởng Hoàng Viết Hùng, phụ giáo.

Ca trưởng Lê Hà, phụ giáo.

Ca trưởng Nguyễn Tấn Báu, phụ giáo.

Ca trưởng Nguyễn Đức Kỳ và Ca Đoàn Mông Triệu Tustin, tổ chức & điều hợp.

Ca trưởng Phạm Minh Trang, phối hợp tập hát và thánh lễ tạ ơn

CHƯƠNG TRÌNH GIẢNG DẬY

Chương trình đào tạo ca trưởng gồm ba cấp, mỗi cấp học trung bình hai đợt: Đợt 1 và đợt 2. Khoá Ca Trưởng Orange County tháng 9, 2004 là lớp Ca Trưởng Cấp 1 đợt 1.

Khoá học bao gồm:

Nhạc lý, xướng âm (NS Cát Minh) - Thanh nhạc (CT HVH) - Thánh nhạc phụng tự (LM Nguyễn Văn Tuyên & Dr. Kathleen De Jardin) - Phương pháp đánh nhịp và nghệ thuật điều khiển ca đoàn, Cách thức tập hát cho ca đoàn (GS Phạm Đức Huyến).

Các học viên lúc học chung, lúc học riêng, lúc chia thành từng toán nhỏ để thực tập đánh nhịp và được phụ giúp, uốn nắn tay nhịp bởi các phụ giáo. Chương trình liên tục từ 7:30 sáng cho đến 7:30 tối. Giáo trình đi từ dễ đến khó, mỗi bài học khi kết thúc lại mở ra một tiến trình cho bài tới, mỗi bài giống như một khoen trong chuỗi dài mắt xích. Từng giờ học, tiết học đều đem lại những kiến thức mới, kỹ thuật mới trang bị cho người ca trưởng khả năng làm việc sau này. Đặc biệt là sau những phút bỡ ngỡ chưa quen, các giờ học đã chan hòa tiếng cười. Từ lớp nhạc lý với những “tricky” về “thủ hình xướng âm” của NS Cát Minh, đến những “ngô nghê” tay nhịp của các học viên, những chia sẻ “ngây thơ, tự nhiên” trong giờ thực tập tay nhịp với GS Phạm Đức Huyến và các phụ tá đã làm phá ra những tràng cười vui vẻ không ai nín được. GS Phạm Đức Huyến có nói một câu ngay từ buổi học đầu: “ Vào học lớp này bảo đảm không có ai ngủ gật nổi.” Và điều đó hoàn toàn đúng.

Trong 3 ngày học cật lực (phải nói là cật lực vì học viên được học từ sáng sớm đến tận tối mịt) vừa hết lớp này đã sang lớp khác. Ngoài giờ giải lao 10 phút sau mỗi 3 tiết học và giờ ăn trưa 1 tiếng, còn lại là học và học), chắc chắn các học viên đã gặt hái được thật nhiều bổ ích từ lý thuyết đến thực hành. Có người cho biết bước chân vào lớp chưa biết nhịp mạnh phất lên hay đánh xuống mà đến cuối khóa đã biết điều khiển tay chân chỗ nào vào chỗ nấy lại còn dám lâu lâu giở mấy món “mầu nhiệm ” (ngôn ngữ của Gs Phạm Đức Huyến chỉ cách đánh nhịp hoa mỹ) ra biểu diễn nữa. Có người cho hay bây giờ đã biết rõ hơn về nhiệm vụ ca trưởng thế nào trong Thánh nhạc phụng tự.

NHÂN SỰ: BAN GIẢNG HUẤN - BAN TỔ CHỨC

Học viên ngoài nhạc lý, thanh nhạc và tay nhịp ra còn học thêm được những nhiều đức tính của GS Phạm Đức Huyến. Ông năm nay 63 tuổi, lúc nào cũng điềm đạm, nhẹ nhàng, tận tụy và kiên tâm phục vụ. Nếu có phải sửa sai ai thì cũng với cung cách bậc thầy nhỏ nhẹ và có phương pháp. Có thể nói ông chinh phục được cảm tình và sự mến phục của cả học viên lẫn những người công tác. Chúng tôi đã từng học khóa Ca Trưởng cấp I năm 1988 với Nhạc sư Hải Linh nay lại có dịp tiếp xúc với NS Phạm Đức Huyến, chúng tôi có một vài nhận xét như sau:

NS Phạm Đức Huyến có rất nhiều dáng dấp của nhạc sư Hải Linh từ tay nhịp, cách ăn nói, cách dùng chữ khi giảng dậy và diễn tả, kể cả những câu nói dí dỏm, những chuyện pha trò làm mọi người cười vang trong lớp học. Trong các môn sinh của Hải Linh có lẽ ông là người có thể kế truyền việc dạy và đào tạo Ca Trưởng vì việc làm của ông có phương pháp, có giáo khoa, giáo trình rõ ràng. Trong những học trò của Hải Linh mà tôi đã gặp có người giỏi môn này, người xuất sắc môn khác nhưng đến khi truyền đạt thì lúng túng không được thuần thục như NS Phạm Đức Huyến.

NS Phạm Đức Huyến có một căn bản hiểu biết sâu và rộng trong những gì ông giảng dậy đặc biệt là về tay nhịp, tức là Kỹ Thuật Đánh Nhịp. Mỗi động tác được phân tích kỹ lưỡng và trình bày rõ ràng để học viên hiểu và diễn đạt lại được.

Trong khóa này, có lẽ mới là khóa I đợt I, tôi chưa thấy ông dạy những nét nhịp hùng tráng, mạnh mẽ như Hải Linh nhưng về nét nhẹ nhàng, uyển chuyển ông đã lột tả được một cách hầu như hoàn hảo.

NS Phạm Đức Huyến luôn có thái độ ôn hòa, tôn trọng các ý kiến khác biệt và rất tận tâm với các học viên. Ai hỏi gì ông cũng giảng giải tường tận, ai cần giúp riêng ông luôn sãn sàng. Có thể nói ông có phong thái của một bậc thầy trong chuyên môn của ông.

Riêng về các quý vị khác trong ban giảng huấn và Ban Tổ Chức tôi cũng thấy những điểm sau:

Nhạc sĩ Cát Minh lúc nào cũng trầm tĩnh, dí dỏm, kiến thức chuyên môn rất vững vàng. Anh đã đem đến cho lớp học những kiến thức mới và làm sáng tỏ nhiều khúc mắc trong phần nhạc lý, giải quyết những “sai sót” cố tình hay vì thói quen xưa nay khi hát.

Ca trưởng Hồng Trang vững chãi về tay nhịp lúc nào chị cũng vui vẻ sẵn sàng giúp đỡ các học viên. Chị Hồng Trang là đồng môn và tốt nghiệp cùng lớp với NS Phạm Đức Huyến hơn ba mươi năm trước đây.

Ca trưởng Nguyễn Tấn Báu và Lê Hà là môn sinh cấp III của NS Phạm Đức Huyến là những Ca Trưởng rất hăng say với sức phục vụ cao độ đã tình nguyện từ San Jose xuống Orange County để phụ giúp việc uốn nắn tay nhịp của học viên.

Ca trưởng Nguyễn Đức Kỳ và “hiền thê” của anh (như anh giới thiệu) đã âm thầm làm việc và khéo léo tổ chức để mọi việc đều suông sẻ nhịp nhàng.

Ngoài ra cũng phải nhắc đến quý anh chị em trong ca đoàn Mông Triệu (còn gọi là Ca Đoàn Đức Mẹ Lên Trời) phụ trách ban ẩm thực hoặc âm thầm làm việc trong Ban Tổ Chức đã hăng say hết mình để phục vụ cho lớp ca trưởng được mọi sự dễ dàng tốt đẹp.


LỢI ÍCH CỦA LỚP CA TRƯỞNG

Về Chuyên Môn: Chắc chắn các học viên dự khóa sẽ học được rất nhiều bổ ích từ cách khởi tấu, cách kết bài đến cách sử dụng đôi tay trong đủ các loai nhịp 2/4, 3/4, 4/4, 6/8.. v..v. Nhất là “võ công” sẽ tăng tiến hơn và “nội công” sẽ thâm hậu hơn với các “món mầu nhiệm” các “món ăn chơi” vừa đẹp mắt vừa hữu dụng.

Các học viên sẽ có thêm chuyên môn về thanh nhạc như “ém hơi”, mở “khẩu hình”, “kỹ thuật rung tiếng”, các phương cách “thủ hình xướng âm” rất vui của môn nhạc lý, rồi “liên ba”, “liên năm”, “liên bảy”…v..v..

Các học viên được hiểu rõ hơn về cách thức tập hát, cách diễn đạt một câu, một đoạn và toàn bài hát như thế nào cho lôi cuốn. Những điều kiện cần có để người ca trưởng có thể thực hiện ba yếu tố căn bản về đánh nhịp: chính xác, hiệu quả, và ngoạn mục.

Về Tinh Thần: Các học viên đã được nhìn thấy, nghe thấy cung cách điềm đạm, từ tốn của NS Phạm Đức Huyến, đã thấy lòng phục vụ bất vụ lợi và hăng say của các phụ giáo chắc chắn sẽ làm tâm hồn họ cởi mở hơn khi trở về phục vụ tại giáo xứ.

Về Đạo Đức: Qua chủ đích của khóa huấn luyện, qua những lời nhắn nhủ của Cha linh hướng Nguyễn Văn Tuyên, những hướng dẫn của ban giảng huấn, những chia sẻ của bạn bè có lẽ các học viên đã thấy tinh thần đạo đức được nhấn mạnh. Phục vụ là quên mình là khiêm tốn để mọi sự là của Chúa là trong mục đích ca tụng Chúa. Con người chỉ là hạt bụi bé nhỏ, tầm thường, vô năng trong vũ trụ bao la đầy huyền nhiệm, ngay cả trong thế giới âm nhạc cũng còn vô vàn những điều lạ lùng chưa biết đến hoặc chưa hiểu được. Khi phục vụ sẽ không còn chia ra tôi thuộc “Trường phái Hải Linh”, tôi thuộc “Trường phái Kim Long”, hay tôi theo “Trường phái Hùng Lân” hoặc tôi chẳng theo ai cả mà chỉ còn tôi thuộc về Đức Ki-Tô để vinh danh Chúa và phục vụ tha nhân.

MỘT VÀI ĐIỂM ĐẶC BIỆT

1- Khóa Ca Trưởng này rất đông học viên (50 người) vì thế đã phải chia làm 2 nhóm để học song song.

2- Nhóm có một linh mục (Cha Nguyễn Liêm) đến từ Georgia và 3 ma-sơ. Cha Liêm (dẫn theo 3 học viên từ Georgia) cho biết các ca đoàn rất cần những kiến thức về âm nhạc và Thánh nhạc phụng tự để làm sao Thánh lễ và Thánh nhạc phụng tự ăn khớp đem lại lợi ích cho giáo dân dự lễ. Cha Liêm đã từng là học viên của khoá ca trưởng ở Chicago vao đầu thập niên 90 khi còn là một tu-sinh.

3- Nhóm có học viên Nguyễn Biển Thước đã 70 tuổi và bị stroke liệt một cánh tay mà vẫn ghi danh tham dự. Ông bảo thích âm nhạc từ nhỏ nhưng gia đình cho là “xướng ca vô loại” bắt học môn khác, nay mới có dịp theo đuổi môn học mình thích.

4- Nhóm học có giờ nhạc ly xướng âm, thanh nhạc,luyện giọng riêng biệt

5- Nhóm học có giờ hướng dẫn về “thánh nhạc phụng tự” do bà Kathleen De Jardin, tiến sĩ âm nhạc (DMA in Voice and Choral Conducting), thành viên trong ban cố vấn thánh nhạc (Diocesan Music Advisory Board) của giáo phận Orange đến trình bày. Bà tiến sĩ De Jardin cũng là thành viên của ủy ban phụng vụ giáo phận (Diocesan Liturgical Commission), huấn luyện viên của giáo phận về xướng viên (cantors) và ca viên (choral singers). Bà De Jardin còn là chủ tịch hội đồng chứng chỉ (Chairperson of the Certification Committee) của National Association of Pastoral Musicians, Director of Music Ministry Division (NPM-DMMD). Giờ thuyết trình của bà De Jardin (cũng là một giờ học trong khoá ca trưởng) đã mang lại cho các học viên những kiến thức căn bản về thánh nhạc, những điểm quan trọng trong thánh lễ, và nhất là những điều sai trái cần phải tránh không nên làm trong phụng vụ thánh nhạc.

KẾT LUẬN

Kiến thức về lớp ca trưởng, về thánh nhạc phụng tự không chỉ cần thiết và đem lại lợi ích cho những ai đang hay sẽ là ca trưởng mà còn bổ ích và cần thiết cho các tu sĩ cũng như các ca viên, các người đọc lời Chúa, ca xướng viên (Cantor), các người sử dụng nhạc khí trong giáo đường.

Các linh mục, tu sĩ sẽ hiểu biết để hướng dẫn ca đoàn phục vụ đúng theo tinh thần và đường hướng của Giáo hội, các ca trưởng sẽ biết phải làm gì, các ca viên sẽ đóng góp tích cực hơn cho ca đoàn, những nhạc sĩ sẽ hiểu phong cách sáng tác nhạc dùng trong phụng tự và nhạc tôn giáo dùng trong sinh hoạt, trong nhóm họp cầu nguyện tôn giáo, các nhạc công sẽ biết đệm nhạc sao cho phù hợp với tinh thần trang nghiêm của bầu khí phụng tự. Tóm lại chúng ta cần nhiều khóa học hỏi về thánh nhạc và cần nhiều người hiểu biết hơn về chuyên môn này. Cám ơn NS Phạm Đức Huyến, các Ca trưởng phụ tá, Ban tổ chức và cám ơn các anh chị em đã dấn thân tham dự khóa học vừa qua. Mong rằng những nỗ lực của từng cá nhân sẽ là những hạt giống mọc lên tươi tốt trong vườn hoa Thánh nhạc.

Phạm Minh Trang