Thánh nhạc » Hướng Dẫn Mục Vụ
Những câu hỏi và trả lời liên quan đến việc dệt nhạc cho Bộ Lễ KYRIE và Thánh Vịnh Đáp Ca

Những câu hỏi và trả lời

liên quan đến việc dệt nhạc cho Bộ Lễ KYRIE và Thánh Vịnh Đáp Ca

***

I. Thư của Đức cha chủ tịch UBTN.HĐGMVN:

Phaolô Nguyễn Văn Hòa

Giám mục Nha Trang

phụ trách Ủy ban Thánh nhạc toàn quốc

thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam

Kính gửi:

Đức giám mục Albert Malcolm Raljith

Thư ký Bộ Phụng tự và Kỷ Luật Bí tích

00120 Cité di Vatican

Réf. Prot 217/94/L

Vấn đề : Việc soạn nhạc cho bộ lễ Kyrie và Thánh Vịnh Đáp Ca bằng tiếng Việt

Thưa Ngài,

Với tư cách người phụ trách Ủy ban Thánh nhạc toàn quốc, tôi mong có được từ Ngài những chỉ dẫn về việc soạn nhạc cho một số phần của Thánh lễ, cụ thể, phần Thánh vịnh Đáp ca và bộ lễ Kyrie.

Thư của Ngài đề ngày 8/2/1994, số 3b, đã trích dẫn các bản văn phụng vụ vốn “phải được dịch một cách trung thành và người soạn nhạc sẽ soạn các âm điệu cho các bản văn này nhưng không được sửa các bản văn”.

1. Chúng tôi thấy bộ lễ Kyrie và Thánh vịnh Đáp ca không nằm trong danh sách các bản văn liên quan.

Vậy chúng tôi có thể từ đó rút ra kết luận là các bản văn (chính thức) của bộ lễ Kyrie và của Thánh vịnh Đáp ca có thể được thích nghi theo các yêu cầu  của việc soạn nhạc?

2. Chúng tôi có thể làm như vậy không chỉ đối với các điệp ca mà cả với thánh vịnh của chính các bài ca nhập lễ, hiệp lễ (như số 3c của bức thư đã nói) và dâng lễ?

3. Vì trong tiếng Việt của chúng tôi, mỗi từ có thể có sáu dấu khác nhau, âm của mỗi dấu có một độ cao tương đối nào đó, và ý nghĩa của từ thay đổi tùy theo mỗi dấu.

Do đó, nhạc của câu thánh vịnh thứ nhất không thể thích nghi với bất cứ câu thánh vịnh nào khác. Từ đó, việc soạn nhạc cho Thánh vịnh Đáp ca hay cho bất cứ bài ca thánh vịnh nào khác quả là khó khăn đối với chúng tôi.

Cho tới nay, chúng tôi đã cố gắng tìm cách để có thể hát thánh vịnh bằng ngôn ngữ của chúng tôi. Nhiều giải đáp khác nhau đã được giới thiệu, nhưng không có giải đáp nào làm thỏa mãn được cả. Điều các nhà soạn nhạc chờ đợi hơn hết đối với việc hát thánh vịnh, đó là họ được phép thích nghi bản văn theo yêu cầu của việc soạn nhạc. Và Thánh vịnh Đáp ca, ngoài hình thức đáp ca, liệu các nhà soạn nhạc có thể soạn dưới hình thức ca khúc không?

Tôi hy vọng rằng một khi hiểu rõ các khó khăn của ngôn ngữ chúng tôi trong lĩnh vực này, Ngài sẽ đưa ra những chỉ dẫn cần thiết.

Xin Ngài nhận nơi đây tấm lòng thành của tôi.

Nha Trang, ngày 10/11/2008

Phaolô Nguyễn Văn Hòa

Giám mục Nha Trang

phụ trách Ủy ban Thánh nhạc toàn quốc

thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam

***

II. Thư trả lời của Bộ Phụng tự và Kỷ luật Bí tích về Bộ lễ Kyrie và Thánh Vịnh Đáp Ca

Kính gửi:

Đức Giám mục Phaolô Nguyễn Văn Hòa,

Giám mục Nha Trang,

Chủ tịch Ủy ban Thánh nhạc Toàn quốc

22 Trần Phú – Nha Trang – Việt Nam

Prot. N. 643/09/L

Vatican, ngày 3/2/2010

Thưa Ngài,

Bộ Phụng tự và Kỷ Luật Bí tích rất sẵn lòng được trả lời thư của Ngài về việc soạn các âm điệu cho các bản văn phụng vụ tiếng Việt, đặc biệt, cho bộ lễ Kyrie và cho các Thánh vịnh Đáp ca như sau:

1. Trong thư chúng tôi gửi Ngài vào năm 1994 cũng về vấn đề này, chúng tôi đã không nói tới bộ lễ Kyrie và các Thánh vịnh đáp ca, nhưng chúng ta có thể hiểu rằng đây cũng là những bản văn phụng vụ của Ordo Missae và của việc cử hành Lời Chúa.

Do đó, chuẩn mực được áp dụng cho các bản văn phụng vụ khác cũng có giá trị cho các bản văn thuộc hai trường hợp này, nghĩa là, “có thể soạn các âm điệu cho các bản văn này nhưng không được sửa các bản văn”.

2. Về bản văn của các Thánh vịnh Đáp ca bằng tiếng Việt, Ngài có trình bày những khó khăn trong việc soạn các âm điệu vì tiếng Việt có tới sáu dấu, bởi vậy việc cho các dấu của ngôn ngữ hòa hợp với các nốt nhạc qủa rất khó. Bộ hiểu nỗi khó khăn này, nhưng đồng thời, Bộ cũng tin tưởng rằng Ủy ban Thánh Nhạc thuộc Hội đồng Giám mục sẽ tìm ra những giải đáp thỏa đáng để có được những âm điệu hay và xứng hợp cho các bản văn này (xin xem Huấn dụ De Liturgia Romana et Inculturatione [Về Phụng vụ Roma và việc Hội nhập văn hóa, 25 /01/ 2004, số 40).

Nếu mỗi âm điệu đều đòi hỏi phải sửa đổi đôi chút bản văn, cho dù là những lời rất đơn giản, thì tình trạng của các bản văn phụng vụ chính thức này cuối cùng sẽ ra sao? Bản văn phụng vụ chắc chắn sẽ lộn xộn. Các nhạc sĩ công giáo Việt Nam khi được các Đức Giám mục yêu cầu sáng tác các âm điệu cho các bản văn phụng vụ, thì cũng được yêu cầu chấp nhận hy sinh cần thiết trong việc soạn các âm điệu theo các chuẩn mực của Giáo Hội liên quan đến vấn đề.

Tuy nhiên, chúng ta cũng có thể cứu xét các chỉ dẫn trong Institutio Generalis Missalis Romani, số 61, và trong các Praenotanda của Ordo Lectionum Missae, số 89.

Các số nêu trên của các văn kiện này viết: “để cộng đoàn có thể đáp lại Thánh vịnh một cách dễ dàng hơn, chúng ta đã tập hợp một số bản văn được chọn của các Thánh vịnh và của các điệp khúc cho các mùa phụng vụ khác nhau trong năm hay cho các bậc lễ kính Thánh khác nhau. Mỗi khi cần hát thánh vịnh,  chúng ta có thể sử dụng các tập hợp này thay cho bản văn tương ứng với bài đọc”. Hội đồng Giám mục cũng có thể áp dụng lời khuyên này và tìm ra những bản văn được chọn của các Thánh vịnh và điệp khúc để hát thay cho các bản văn được đề nghị trong Sách Bài đọc (xem Ordo Lectionum Missae, các số 173-174).

3. Về phần các bài ca nhập lễ, dâng lễ và hiệp lễ, chúng ta sẽ theo các chỉ dẫn trong Institutio Generalis Missalis Romani, các số 48, 74 và 87.

Các chỉ dẫn này cho biết, ngoài một số chuyện khác, rằng chúng ta có thể hát một bài ca thích ứng với phần lễ, với ngày lễ hay với mùa phụng vụ mà bản văn đã được Hội đồng Giám mục phê chuẩn. Do đó, Hội đồng Giám mục có thể phê chuẩn các bản văn của các bài ca được hát khi nhập lễ, dâng lễ và hiệp lễ, nếu trước đó chưa phê chuẩn.

Tôi xin nhân dịp này bày tỏ với Ngài lòng quý mến và sự tận tình của tôi trong Đức Kitô, Chúa chúng ta.

( + J. Augustine Di Noia, OP)  Tổng giám mục Thư ký


 
UB Thánh nhạc - HĐGMVN