Phần II:

CA HÁT CỘNG ĐOÀN

Khi xác định "Ca hát góp phần cần thiết hoặc trọn vẹn trong phụng vụ trọng thể" (Số 112), Hiến chế phụng vụ nhắc lại sự quan tâm của toàn thể Giáo Hội được thể hiện qua truyền thống âm nhạc phụng tự đối với việc ca hát của cộng đoàn. Truyền thống này khởi đầu ngay từ buổi bình minh của Cựu ước. Vì "Giáo Hội dù được khai sinh thời Tân ước, nhưng Giáo Hội đã được thai dựng từ thời Cựu ước qua những phác thảo vừa mang tính chuẩn bị vừa mang tính tiền trưng" Và truyền thống Giáo Hội còn tiếp tục mãi cho đến ngày Đức Kitô – Lời – ca – muôn – thưở – quang lâm như CĐ. Vat. II đã tuyên nhận: "Từ thủy nguyên, Giáo Hội được tuyên báo bằng hình bóng được chuẩn bị cách kỳ diệu trong lịch sử dân Ít – ra – en và trong Giao ước cũ, được thành lập trong thời cuối cùng, và được biểu hiện lúc Chúa Thánh Thần hiện xuống, rồi đến ngày tận thế sẽ hoàn tất trong vinh quang" (LG số 2). Và trên hành trình của Giáo Hội, ca hát cùng đồng hành với nhịp điệu của lịch sử cứu độ. Thật vậy lần giở những trang Cựu ước và Tân ước, lúc nào chúng ta cũng nghe thấy, cảm thấy lời ca tiếng hát vang lên trong cuộc sống của Giáo Hội. Khi được diễn xướng, những lời ca hát ấy phát xuất từ toàn thể con người và từ mọi người họp nhau trong cộng đoàn, nhất là trong cộng đoàn phụng tự, để thờ phụng, chúc tụng, ngợi khen Thiên Chúa. Lời ca tiếng hát còn nhắc cho dân của Chúa nhớ đến những phép lạ vĩ đại Chúa đã thực hiện. Những phép lạ vĩ đại này đánh dấu những thời điểm quan trọng của lịch sử cứu độ. Những thời điểm đó đã trở nên những ngày lễ hội của dân tộc Ít – ra – en. Và yếu tố ca hát không thể thiếu được trong những thời gian này: thời gian của Chúa (để thờ phượng) và của con người (để quần tụ trong vui mừng và bồi bổ sức mạnh cho những cuộc chiến đấu mỗi ngày).

Vì thế ta có thể nói được rằng thờ phượng Chúa và ca hát luôn song hành với nhau. Đọc Sử biên niên quyển 1, chương 25, người ta ghi nhận Vua Đa – vít đã thiết lập nền âm nhạc dùng trong việc phụng tự nơi đền thờ. Việc thờ phượng sẽ phải lôi kéo toàn thể con người và ca hát sẽ hỗ trợ để nâng tâm tưởng và cảm xúc của con người hướng tới Thiên Chúa. Qua ca hát chúng ta có thể suy tư về những nhu cầu và những thiếu sót của chúng ta, cũng như mừng kính các kỳ công của Thiên Chúa (kỳ công sáng tạo và kỳ công cứu chuộc).

Đến thời Tân Ước, qua những tài liệu cổ xưa cho ta thấy thánh Phao lô đã quan tâm việc ca hát và cộng đoàn phụng vụ của các tín hữu những thế kỷ đầu đã hưởng ứng lời kêu gọi nhủ khuyên của Ngài khi dùng lời ca tiếng hát để diễn tả kinh nguyện của mình. Ngoài các thánh vịnh, thánh ca Cựu Ước, các tín hữu còn hát thánh ca Tân Ước. Có lẽ Giáo Hội tại Côrinhtô, những người được đặc sủng đã hát lên những bài ứng tác. Đàng khác, các thư của thánh nhân còn để lại những vết tích các bài ca phụng vụ của các giáo đoàn tiên khởi. Nối tiếp cộng đoàn tiên khởi, Giáo Hội qua bao thế kỷ vẫn quan tâm dùng ca hát để diễn xướng những tâm tình của mình mỗi khi cử hành phụng vụ.